Chiều hôm đó, trời lành lạnh, gió hun hút thổi qua con đường làng. Ông bà Năm đang lúi húi ngoài sân phơi mấy bó rơm thì bỗng thấy một bóng người lom khom phía cổng. “Kìa, ai như con Hạnh…” – bà Năm dụi mắt, buông rổ thóc chạy vội ra.
Cánh cổng vừa mở, bà khụy gối xuống. Con gái bà, sau 10 năm lấy chồng xa, nay bụng bầu vượt mặt, mặt mũi hốc hác, tay dắt theo hai đứa trẻ, đứa lớn chừng 5 tuổi, đứa nhỏ mới 2. Cả ba mẹ con vừa đi vừa khóc.
- “Trời ơi, con ơi… Sao ra nông nỗi này?” – bà ôm chặt con, nước mắt lưng tròng.
— “Mẹ ơi… anh ấy… anh ấy mất rồi…” – Hạnh nấc nghẹn – “Tai nạn trên đường đi làm… Anh em bên chồng tranh nhau đất, đuổi con và các cháu ra khỏi nhà. Con không biết đi đâu, chỉ biết về với bố mẹ…”
Ông Năm đứng lặng. Mười năm trước, chính tay ông đưa con gái đi lấy chồng xa, dặn đi dặn lại: “Ráng sống cho yên ấm, nhà nghèo nhưng tình nghĩa là trên hết.” Giờ đây, con ông trở về với hai đứa cháu nhỏ, bụng mang dạ chửa, không còn nơi nương tựa.
Tối hôm ấy, cả nhà không ai ăn được bữa cơm. Ông Năm chỉ ngồi ngoài hiên, hút thuốc lào cầm hơi. Đêm xuống, tiếng gió rít qua mái tranh, hòa cùng tiếng nấc của con gái từ buồng trong vọng ra khiến lòng ông quặn thắt.
Mấy hôm sau, Hạnh đau bụng sinh. Ông bà hốt hoảng đưa con đến bệnh viện huyện. Đứa bé thứ ba ra đời – một bé trai kháu khỉnh. Ông nhìn cháu, bàn tay nhăn nheo run run chạm vào má đứa bé rồi quay đi lau nước mắt: “Cháu ngoại ông đó, tội nghiệp chưa… Cả cha không còn, nhà nội thì đoạn tuyệt…”
Mấy ngày sau, khi Hạnh đã được ra viện, ông Năm lặng lẽ gói mấy bộ đồ, dằn phong bì tiền trong túi áo cũ. “Bà ở nhà lo mẹ con nó. Tôi phải đi chuyến này.” “Ông đi đâu, già rồi còn đi?” – vợ ông nói dỗi. “Đi gặp thông gia. Họ làm người mà ác như vậy, tôi phải cho họ biết con gái tôi không mồ côi cha mẹ.” – ánh mắt ông không giấu nổi sự căm phẫn.
Một mình vượt 500 cây số đường xa, ông cụ gần 70 tuổi vẫn ngồi thẳng lưng, đôi mắt trũng sâu nhìn qua khung cửa kính. Đến nơi, ông tìm đến nhà thông gia – căn biệt thự to đẹp giữa thị trấn. Thấy ông, ai cũng ngạc nhiên. Người anh chồng lên giọng: “Ông già quê mà cũng mò lên đây làm gì? Con gái ông tự đi thì tự chịu, nhà này không còn dâu con gì hết.”
Ông Năm đặt túi xuống, nhìn thẳng: “Tôi không đến xin xỏ. Tôi đến để nói cho các người biết, đất đai tiền bạc không đáng một xu nếu các người đánh mất nhân tâm. Chồng nó mất, các người nỡ lòng nào đuổi con bé đang bầu bì cùng hai đứa nhỏ ra đường? Tôi đã dạy con gái tôi sống tử tế, giờ tôi dạy lại các người cách làm người!”
Cả nhà im phăng phắc. Bố Hạnh – một người từng hiền lành – cúi mặt, không nói nổi câu nào. Ông Năm rút từ túi áo ra một tờ giấy gấp gọn: “Tôi đã nhờ luật sư, toàn bộ giấy tờ chia tài sản, phần của thằng Tùng chồng con Hạnh không ai được quyền chiếm. Nếu ai đụng tới, tôi và con gái tôi kiện đến cùng. Và từ nay, con gái tôi không cần gì từ các người. Cháu tôi, tôi nuôi.”
Nói xong, ông quay lưng bước đi. Không ai dám cản.
Một tháng sau, bên nhà ông Năm, căn nhà nhỏ được sửa sang lại. Mấy đứa cháu ríu rít bên bà ngoại, còn ông Năm thì bế đứa bé mới sinh, nở nụ cười hiền. Ông nói nhỏ với vợ: “Đời cha mẹ chỉ cần con được yên ổn là đủ. Mất mát nào rồi cũng qua, chỉ có tình người, tình cha mẹ là không bao giờ thay đổi.”
Và ở nơi xa, người chồng đã khuất hẳn cũng sẽ mỉm cười, vì biết rằng vợ con anh vẫn còn một mái nhà – nơi có người cha già dám vượt 500 cây số chỉ để giành lại công bằng và danh dự cho con gái mình.
