Ngày cưới, cả làng ai cũng bảo chị Hà thật may mắn — lấy được người chồng hiền lành, chịu khó, lại thương vợ. Nhưng hạnh phúc ngắn chẳng tày gang, mới cưới được 3 tháng, anh gặp tai nạn lao động và ra đi mãi mãi, để lại người vợ trẻ mới 23 tuổi cùng 5 đứa em chồng nheo nhóc.
Hôm làm tang chồng, có người xì xào: “Con Hà nó về nhà đi là vừa, ở lại làm gì. Nó còn trẻ thế kia, mấy năm nữa phải tính chuyện lập gia đình trước chứ.”
Nhưng Hà chỉ cúi đầu, giọng dứt khoát: “Con với anh ấy tuy duyên ngắn, nhưng còn các em anh… con sẽ lo thay phần anh ấy.”
Câu nói ấy khiến ai cũng ngỡ ngàng, có người thương, có người lại chê: “Cái con này ngu! Trẻ trung xinh đẹp thế mà ở lại nuôi mấy đứa em chồng, rồi phí cả đời. Tự nhiên ôm rơm nặng bụng.”
Thế nhưng Hà đã quyết, bố mẹ đẻ cũng không cản được khiến ông bà tức giận bỏ mặc con gái. Nghĩ tới cảnh nhà chồng nghèo, cha mẹ chồng đã già yếu lắm rồi, 5 đứa em còn nhỏ dại không ai chăm cô không nỡ rời đi.
Từ ngày chồng mất, chị Hà bắt đầu cuộc đời tần tảo không ngơi nghỉ: sáng ra đồng, trưa về nấu cơm, tối ngồi may thuê vá mướn đến tận khuya.
Bữa cơm của chị chỉ có cơm chan nước rau, nhưng chị vẫn cười, chỉ cần bọn nhỏ được no.
Ngày mưa gió, mái nhà dột, chị cởi áo mưa, che cho em ngủ, còn mình ướt sũng. Bố mẹ chồng ốm đau một tay Hà chăm sóc thuốc thang…
Người ta thấy chị gầy rộc, tay chai sạn, tóc rụng từng búi. Mấy bà hàng xóm thương thì ít, mà chê thì nhiều: “Con gái người ta bằng tuổi nó giờ ở thành phố, còn nó thì… ngu thật, lo thân chưa xong lo chi cho thiên hạ.”
Nhưng mỗi lần có ai mai mối, Hà chỉ cười buồn: “Tôi sợ người ta không thương mấy đứa nhỏ, thương cha mẹ già… thôi, để chị em tôi nương tựa nhau mà sống.” Rồi cha mẹ già qua đời, Hà làm ma tử tế cho từng người.
Thời gian trôi nhanh, 5 đứa em ngày nào đã lớn, đứa học đại học, đứa đi làm công ty, đứa đi nghĩa vụ. Ngày em trai út đỗ đại học, cả nhà chỉ có một người bật khóc nức nở — chị Hà.
Chị nói nhỏ:“Anh ơi, em đã làm được rồi. Mấy đứa em của anh đều trưởng thành cả rồi…”
Không ai biết để có được ngày ấy, chị từng bán cả chiếc nhẫn cưới duy nhất để lấy tiền đóng học cho em. Từng đi cấy thuê giữa mùa mưa gió, ngất xỉu giữa ruộng vì kiệt sức. Từng vay nợ để chữa bệnh cho đứa em út rồi âm thầm trả từng đồng.
Năm ấy, làng mở con đường mới, mấy đứa em chồng rủ nhau về quê. Ngôi nhà cũ xiêu vẹo của chị Hà được xây mới hoàn toàn, căn nhà to nhất làng. Hôm khánh thành, cả làng kéo đến, ai cũng ngỡ ngàng khi thấy năm người đàn ông, phụ nữ thành đạt — giám đốc, kỹ sư, giáo viên — đều quỳ xuống trước người phụ nữ gầy gò.
“Chị ơi, nếu không có chị, đã chẳng có chúng em của ngày hôm nay.”
Họ trao cho chị sổ tiết kiệm 2 tỷ — món quà để chị an hưởng tuổi già. Cả làng đứng lặng. Người từng chê chị ngu giờ chỉ biết lau nước mắt.
Chị Hà chỉ mỉm cười, giọng run run: “Tôi chẳng cần gì hơn… chỉ mong các em sống tử tế, thương nhau như anh em ruột là tôi mãn nguyện rồi.”
