Ba tháng sau khi sinh, tôi mới thấm hết thế nào là “ở cữ” – quẩn quanh trong bốn bức tường, thân thể yếu ớt, tâm lý thì chênh chao như chiếc lá khô trước gió. Nếu không có mẹ, chắc tôi đã gục ngã từ lâu.
Mẹ tôi năm nay ngoài sáu mươi, người gầy như cọng rơm, sống một mình ở quê. Nghe tôi sắp sinh, bà bắt xe đêm lên thành phố, mang theo cả gùi cá khô, mấy bó rau vườn, ít trứng gà, nói là “để con gái tẩm bổ”.
Ba tháng ấy, mẹ gần như chẳng có một giấc ngủ trọn vẹn. Đêm con khóc, bà dậy trước tôi; sáng trời chưa sáng, bà đã dậy nấu cháo, giặt tã, lau sàn. Đôi tay nhăn nheo nứt nẻ, chằng chịt vết sẹo vì nước rửa chén và xà phòng. Tôi nhìn mà vừa thương vừa xót.
Chồng tôi – Hùng – là người ít nói, tính tình nghiêm khắc. Anh vẫn đi làm suốt, thi thoảng về nhà chỉ dặn tôi nghỉ ngơi, rồi lặng lẽ nhìn mẹ con tôi. Anh không thân thiết với mẹ tôi lắm, nhưng cũng chưa từng nói lời nặng. Tôi nghĩ mọi chuyện đều ổn.
Cho đến hôm mẹ chuẩn bị về quê.
Sáng đó, bà xếp gọn túi đồ cũ, chuẩn bị ra bến xe. Tôi thấy nghẹn trong lòng – ba tháng mẹ vất vả vì tôi, giờ về tay không. Lục túi, tôi gom được 500 nghìn, tiền tiết kiệm trong mấy lần chồng cho đi chợ dư ra.
Tôi khẽ dúi vào tay mẹ:
– “Mẹ, con biết mẹ không nhận đâu, nhưng cầm lấy tiền vé xe, với lại… mua thêm ít thuốc đau khớp.”
Mẹ lắc đầu quầy quậy:
– “Thôi, con giữ mà mua sữa cho thằng nhỏ. Mẹ còn tiền mà.”
Tôi vẫn ép vào tay bà, cười:
– “Mẹ cầm đi, con gửi chút lòng thôi.”
Nhưng vừa lúc đó, Hùng từ trong phòng bước ra. Ánh mắt anh lạnh ngắt, giọng khàn khàn:
– “Cô đang làm gì thế?”
Tôi giật mình, vội giấu tờ tiền sau lưng:
– “Em… em đưa mẹ ít tiền xe.”
Câu nói chưa dứt, anh đã bước tới, giật phắt tờ tiền, rồi—chát!—một cái tát như trời giáng.
Tôi sững người. Mọi thứ quay cuồng. Mẹ tôi hét lên:
– “Hùng! Sao con dám đánh vợ?”
Anh gằn giọng, mắt đỏ ngầu:
– “Cô coi thường tôi đến thế à? Mẹ cô lên đây chăm, mà cô dúi cho bà có 500 nghìn? Cô muốn thiên hạ nghĩ nhà này bạc đãi thông gia sao? Làm nhục cả tôi hả?”
Tôi nghẹn họng, nước mắt ứa ra. Tôi đâu có ý gì, chỉ là chút lòng thành… Nhưng chưa kịp nói, mẹ tôi đã run run xách túi:
– “Thôi… thôi, mẹ về đây. Hai đứa đừng cãi.”
Bà bước vội ra cửa, bóng dáng nhỏ thó khuất dần ở cuối ngõ. Tôi chỉ kịp gọi:
– “Mẹ! Mẹ ơi, đừng đi bộ, con đưa ra bến…”
Nhưng Hùng ném ánh nhìn lạnh như băng:
– “Để bà đi.”
Tôi lặng người, vừa tủi vừa uất. Trong lòng, một cơn giận trào lên nghẹn ứ. Anh đánh tôi trước mặt mẹ, chỉ vì 500 nghìn đồng?
Tôi quay vào, run rẩy thu dọn đồ đạc, định bụng trưa nay gọi về quê kể hết với họ hàng – cho mọi người biết bộ mặt thật của anh ta.
Nhưng đúng lúc ấy, điện thoại reo. Là dì Tư – em gái mẹ – đầu dây nghẹn ngào:
– “Lan à… mẹ mày vừa ngã gục ở đầu làng. Người ta đưa vào trạm xá rồi.”
Tôi rụng rời, hai chân mềm nhũn.
– “Trời ơi! Sao lại… sao mẹ con…?”
Dì Tư khóc nấc:
– “Người ta bảo, lúc mở túi ra xem giấy tờ, thấy cả một xấp tiền dày cộp, hơn 100 triệu. Nói là của thằng Hùng – chồng mày – gửi mẹ mày giữ hộ mấy năm nay.”
Điện thoại rơi khỏi tay tôi. Tai ù đi, mắt mờ dần.
Hóa ra… cú tát ấy không phải vì anh khinh mẹ tôi, mà là vì… tôi đã làm mẹ tổn thương.
Những đồng tiền anh gửi, mẹ chẳng tiêu cho mình đồng nào. Bà cất kỹ từng tờ, giữ như giữ niềm tin của con rể nơi quê nghèo. Vậy mà sáng nay, tôi lại dúi cho mẹ 500 nghìn – vô tình biến bà thành người “thiếu thốn”, khiến anh thấy mẹ phải chịu thiệt thòi, khiến bà xấu hổ mà lặng lẽ bỏ đi.
Tôi ngồi phịch xuống sàn, nước mắt rơi lã chã. Mỗi giọt là một nhát dao dằn vặt.
Tối ấy, Hùng về, im lặng rất lâu rồi mới nói:
– “Anh không nên đánh em. Nhưng em biết không, mấy năm nay anh vẫn nhờ mẹ giữ tiền để phòng khi em sinh nở khó khăn, có chuyện còn có người thân giúp. Anh đâu ngờ… chính hôm nay em lại đưa mẹ số tiền ít ỏi ấy, để bà nghĩ anh bạc đãi bà.”
Anh quay đi, giọng trầm hẳn:
– “Khi mẹ rời khỏi đây, anh nhìn thấy vai bà run… Anh biết bà tủi. Cái tát đó… là vì anh không biết phải làm sao để em hiểu.”
Tôi òa khóc, gục đầu vào ngực anh:
– “Em sai rồi… Em chỉ muốn mẹ có chút tiền phòng thân thôi. Em không biết…”
Anh siết vai tôi, thở dài:
– “Giờ chỉ mong mẹ không sao.”
Ba ngày sau, tôi về quê. Mẹ đã tỉnh, nằm trên giường bệnh, khuôn mặt nhợt nhạt nhưng vẫn cười yếu ớt: “Con đừng buồn. Mẹ không giận ai cả. Chỉ… thương hai đứa thôi. Sống với nhau phải hiểu lòng nhau, đừng để hiểu lầm làm khổ.”
Tôi nắm chặt tay mẹ, nước mắt lăn dài. Trong lòng, những oán giận tan biến hết, chỉ còn lại một nỗi xót xa và biết ơn.
Bàn tay mẹ gầy guộc, nhưng ấm lạ. Bàn tay từng bế tôi, từng giấu tiền giúp con rể, từng gồng gánh cả hai phía – bên con gái và bên thông gia – mà chẳng nói nửa lời.
Tối ấy, tôi ra sân, nhìn bầu trời đen đặc. Trong nhà, Hùng đang bế con, khẽ hát ru. Tôi hiểu, hạnh phúc đôi khi chỉ mong manh như 500 nghìn đồng – nếu không đủ lòng tin, có thể đánh mất tất cả.
Và cú tát năm ấy, tuy đau, nhưng lại là khởi đầu cho những điều tôi chưa từng học được – cách hiểu, cách thương, và cách trân trọng những người âm thầm vì mình mà chẳng bao giờ đòi báo đáp.
