Trong mâm cỗ Tết của người Việt, bát canh măng móng giò dường như là linh hồn không thể thiếu. Cái vị giòn sần sật, đậm đà, béo ngậy của măng khô hòa quyện với nước dùng xương khiến ai đi xa cũng phải nhớ về. Tuy nhiên, đằng sau món ăn quốc hồn quốc túy này lại tiềm ẩn những nguy cơ sức khỏe đáng lo ngại nếu chúng ta chủ quan trong khâu lựa chọn và chế biến.
1. “Măng sạch” hay “măng ngậm hóa chất”?
Thực tế hiện nay, để giữ cho măng khô không bị mốc hỏng, ẩm ướt trong điều kiện thời tiết nồm ẩm, nhiều nơi sản xuất đã sử dụng lưu huỳnh (diêm sinh) để xông. Lưu huỳnh dù là chất có thể bay hơi nhưng nếu tồn dư hàm lượng cao sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh và tiêu hóa của người dùng.
Khi đi chợ, bạn cần đặc biệt tinh mắt. Măng khô ngon, an toàn thường có màu vàng nhạt hoặc màu hổ phách, độ bóng vừa phải và đặc biệt là giữ được mùi hương đặc trưng của nắng, của khói bếp. Ngược lại, những loại măng có màu sắc quá bóng loáng bắt mắt hoặc xỉn màu bất thường, kèm theo mùi hắc khó chịu của hóa chất thì tuyệt đối không nên mua, dù giá có rẻ đến đâu.
2. Bí quyết “khử độc” từ khâu sơ chế
Đừng vì vội vàng mà chỉ ngâm măng qua loa rồi cho vào nồi nấu ngay. Để đảm bảo an toàn, việc sơ chế măng cần sự kiên nhẫn.
- Ngâm nước vo gạo: Theo kinh nghiệm dân gian, nên ngâm măng khô ít nhất 1 ngày, lý tưởng nhất là 2-3 ngày. Hãy dùng nước vo gạo để ngâm; cách này vừa giúp khử mùi hôi đặc trưng, vừa giúp măng nhanh mềm và trung hòa các độc tố tự nhiên. Đừng quên thay nước 2-3 lần mỗi ngày để đảm bảo măng luôn sạch.
- Luộc măng nhiều lần: Trước khi nấu, bạn nên luộc măng ít nhất 2-3 lần. Việc này không chỉ giúp măng mềm tan mà còn là bước cuối cùng để loại bỏ các tạp chất và hóa chất tồn dư.
- Mở vung khi luộc: Đây là lưu ý cực kỳ quan trọng. Khi luộc măng, hãy mở vung nồi để các chất độc hại (nếu có) theo hơi nước bay ra ngoài, thay vì ngấm ngược lại vào trong thịt măng.
3. “Con dao hai lưỡi” mang tên chất xơ
Nhiều người lầm tưởng ăn măng nhiều sẽ giúp giảm cân vì giàu chất xơ. Thực tế, chất xơ trong măng là loại chất xơ không hòa tan. Khi đi vào cơ thể, chúng rất khó tiêu hóa hoàn toàn. Đặc biệt trong quá trình ninh nấu, măng khô có đặc tính “hút” rất mạnh chất béo từ thịt và xương, khiến miếng măng trở nên vô cùng đậm đà nhưng cũng chứa hàm lượng calo cực cao, dễ gây tăng cân vùn vụt sau Tết.
Nguy hiểm hơn, mỗi dịp Tết đến xuân về, các bệnh viện thường ghi nhận nhiều ca cấp cứu vì tắc ruột do bã măng. Những khối bã xơ không tiêu hóa được kết tụ lại trong đường ruột, gây đau đớn và nguy hiểm đến tính mạng.
4. Những ai nên “nói không” với món canh măng?
Dù ngon đến mấy, món ăn này cũng không dành cho tất cả mọi người:
- Người già và trẻ nhỏ: Hệ tiêu hóa của hai nhóm đối tượng này thường yếu hoặc chưa hoàn thiện, rất dễ bị đầy bụng, khó tiêu hoặc tắc ruột nếu ăn phải măng cứng, dai.
- Người có bệnh về dạ dày, tiêu hóa: Chất xơ thô nhám trong măng có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày, khiến tình trạng viêm loét trở nên trầm trọng hơn.
Lời kết: Ăn Tết là để vui vẻ và đoàn viên, đừng để những sơ suất nhỏ trong gian bếp làm ảnh hưởng đến sức khỏe của cả gia đình. Hãy là một người nội trợ thông thái: chọn măng kỹ, ngâm măng lâu, luộc măng kỹ và ăn măng có chừng mực.
