Cầm tờ kết quả sinh thiết trên tay, chồng tôi – Thanh – người đàn ông vốn dĩ to khỏe, vạm vỡ bỗng chốc như sụp đổ hoàn toàn. Ung thư gan giai đoạn cuối. Bác sĩ lắc đầu, nói thời gian chỉ còn tính bằng tháng.
Tôi khóc cạn nước mắt, chân đứng không vững. Nhưng trái ngược với sự đau đớn tột cùng của tôi, thái độ của gia đình chồng lại nhanh chóng chuyển từ bàng hoàng sang toan tính một cách đáng sợ.
Ngay tối hôm đó, khi Thanh còn đang nằm li bì trên giường vì mệt và sốc, mẹ chồng tôi đã triệu tập một cuộc họp gia đình khẩn cấp. Có mặt đầy đủ: bố mẹ chồng, vợ chồng tôi, và Hùng – cậu em trai chồng nổi tiếng lêu lổng, 30 tuổi vẫn ăn bám mẹ.
Mẹ chồng đặt mạnh cốc nước xuống bàn, giọng lạnh tanh không chút cảm xúc đau thương: “Thằng Thanh bệnh tình thế này, chắc cũng chẳng còn được bao lâu. Mẹ nói thẳng, cái nhà này hiện tại đứng tên hai vợ chồng, nhưng tiền mua là do thằng Thanh làm ra là chính. Giờ nó sắp đi rồi, cái Liên (là tôi) còn trẻ, kiểu gì sau này chẳng đi bước nữa. Mà đi bước nữa thì mang cả nhà theo trai à? Mồ hôi nước mắt của con trai tôi, không thể để người dưng hưởng.”
Tôi điếng người, không tin vào tai mình. Chồng tôi còn chưa nằm xuống, họ đã lo chia chác tài sản.
Hùng ngồi gác chân lên ghế, hất hàm: “Mẹ nói đúng đấy. Chị dâu, tốt nhất chị nên biết điều. Anh tôi mất thì chị là người ngoài. Căn nhà này phải để lại cho tôi, tôi là đích tôn, sau này còn thờ cúng tổ tiên, hương khói cho anh Thanh.”
Tôi run rẩy, nhìn sang Thanh. Anh nằm đó, mắt nhắm nghiền, hơi thở yếu ớt, khuôn mặt quay vào trong tường như muốn trốn tránh thực tại.
“Mẹ, chú Hùng…” – Tôi nghẹn ngào – “Nhà này là công sức 10 năm vợ chồng con cày cuốc, vay mượn cả bên ngoại mới mua được. Giờ anh ấy bệnh, tiền thuốc thang còn chưa lo xong, sao mọi người nỡ…”
“Cô im đi!” – Mẹ chồng quát lớn – “Bên ngoại cô góp được mấy đồng? Chủ yếu là thằng Thanh cày cuốc bán mạng mới có. Giờ tôi quyết rồi. Thanh, con dậy ký vào cái di chúc mẹ nhờ luật sư soạn sẵn đây. Để lại toàn bộ quyền thừa kế căn nhà cho thằng Hùng. Còn cái Liên, mẹ cho phép hai mẹ con ở lại đây thêm 6 tháng sau khi con mất, rồi tự lo liệu.”
Bà chìa ra tờ giấy, ép Thanh ngồi dậy. Thanh nhìn mẹ, rồi nhìn tôi và con gái nhỏ đang nép sau lưng mẹ sợ hãi. Ánh mắt anh đục ngầu, đầy sự bất lực. Anh vốn là người nhu nhược, cả đời nghe lời mẹ răm rắp.
“Ký đi anh, nhanh còn được nghỉ ngơi!” – Hùng dúi cây bút vào tay anh trai.
Tôi lao đến, gạt phắt tờ giấy ra: “Không ai được ký cả! Chồng con còn sống sờ sờ ra đó, sao mẹ lại ép anh ấy viết di chúc đuổi vợ con ra đường? Nếu anh ấy có mệnh hệ gì, mẹ con con sẽ đi đâu?”
“Mày đi đâu kệ xác mày!” – Mẹ chồng tôi đứng phắt dậy, chỉ thẳng mặt – “Mày không ký thì tao cũng có cách đuổi mày đi. Đừng để tao phải dùng biện pháp mạnh. Đồ loại con dâu tham lam, chồng sắp chết còn ôm khư khư cái nhà!”
Những lời xỉ vả, nhục mạ thi nhau trút xuống đầu tôi. Hùng còn sấn sổ định lao vào đánh tôi nếu tôi không chịu đưa con dấu và sổ đỏ ra. Cả căn nhà om sòm tiếng chửi bới. Đau đớn thay, Thanh vẫn im lặng. Anh chỉ thều thào một câu yếu ớt: “Thôi… em… nghe mẹ đi…”
Câu nói ấy như giọt nước tràn ly, cắt đứt mọi hy vọng và tình nghĩa còn sót lại trong tôi. Tôi nhìn người chồng mình đã hết lòng yêu thương chăm sóc, giờ đây hèn nhát đến mức đẩy vợ con ra đường để làm vui lòng bà mẹ tham lam.
“Được!” – Tôi gạt nước mắt, ánh mắt trở nên sắc lạnh – “Nếu các người đã cạn tàu ráo máng, ép tôi vào đường cùng thì đừng trách. Anh Thanh, anh nghe lời mẹ đuổi mẹ con tôi đi đúng không? Tốt lắm.”
Tôi chạy vào phòng, lấy giấy bút viết một mạch đơn ly hôn. Tôi ký toẹt một cái rồi ném xuống bàn trước mặt cả nhà chồng.
“Tôi ly hôn. Tài sản hình thành trong hôn nhân chia đôi theo pháp luật. Tôi sẽ kiện ra tòa để đòi một nửa cái nhà này, nửa còn lại anh muốn cho ai thì cho. Tôi thà mất một nửa còn hơn để các người cướp trắng. Từ giờ phút này, tôi và anh là người dưng. Đừng ai mong tôi chăm sóc hay lo ma chay gì cả!”
Nói xong, tôi bế thốc con gái, xách vội cái túi quần áo, mặc kệ trời đang mưa tầm tã, dắt xe lao ra khỏi căn nhà địa ngục ấy. Mẹ chồng tôi cười khẩy: “Được, mày đi cho khuất mắt! Để tao xem mày kiện được gì!”
Đêm hôm đó, tôi ôm con thuê tạm một nhà nghỉ, lòng đau như cắt nhưng cũng đầy uất hận. Tôi tắt điện thoại, mặc kệ sự đời. Sáng hôm sau, khi trời vừa hửng sáng, tôi mở máy định gọi luật sư thì thấy hàng chục cuộc gọi nhỡ từ Hùng và bố chồng. Tôi nghĩ họ lại gọi để chửi bới, nhưng linh tính mách bảo có chuyện chẳng lành. Tôi bắt máy.
Đầu dây bên kia là tiếng gào khóc thảm thiết của mẹ chồng: “Liên ơi… mày về ngay… thằng Thanh… thằng Thanh nó đi rồi!”. Tôi chết lặng. Dù giận anh đến mấy, cái tin anh mất đột ngột cũng khiến tôi bủn rủn. Tôi tức tốc ôm con chạy về.
Vừa bước vào cửa, không khí tang tóc bao trùm. Thanh nằm trên ghế sofa, nơi tối qua anh vẫn ngồi, cơ thể đã lạnh ngắt. Có lẽ cơn đau tim cộng với sự suy kiệt và cú sốc tinh thần đêm qua đã quật ngã anh.
Nhưng điều kỳ lạ là, cả nhà chồng không ai dám lại gần thi thể anh. Họ đứng túm tụm một góc, mặt cắt không còn giọt máu, mắt trân trân nhìn vào vật mà Thanh đang nắm chặt trong tay, đè lên tờ đơn ly hôn tôi viết tối qua.
Mẹ chồng tôi vừa thấy tôi thì lao đến, không phải để mắng chửi, mà bà quỳ sụp xuống, mặt tái mét, lắp bắp: “Con ơi… con xem chồng con nó làm cái gì thế này…”. Tôi bước lại gần Thanh. Trên bàn là tờ đơn ly hôn đẫm nước mắt. Bên cạnh đó, Thanh đã dùng chút sức lực cuối cùng trong đêm để viết một lá thư tay và ký vào một tờ giấy khác.
Đó là Giấy xác nhận nợ.
Nét chữ của Thanh nguệch ngoạc nhưng vẫn đọc được rõ ràng. Tôi cầm lên đọc, càng đọc càng bàng hoàng, còn cả nhà chồng thì như chết đứng.
Nội dung thư viết:
“Gửi mẹ và em Hùng,
Đêm nay con đau lắm, nhưng không đau bằng khi thấy mẹ và em đuổi vợ con con ra đường. Con nhu nhược cả đời, nhưng trước khi chết, con phải làm một việc đúng đắn.
Mẹ muốn lấy nhà cho Hùng? Được thôi. Nhưng con thú thật, căn nhà này con đã mang thế chấp ngân hàng từ 3 năm trước để lấy 2 tỷ trả nợ thua cờ bạc cho thằng Hùng mà con giấu vợ con. Đến giờ lãi mẹ đẻ lãi con, số nợ đã gần bằng giá trị căn nhà rồi.
Vợ con – Liên, cô ấy không biết chuyện này. Số tiền lương cô ấy đưa con trả nợ ngân hàng hàng tháng, con nói dối là gửi tiết kiệm. Thực ra là để đóng lãi cho khoản nợ của thằng Hùng.
Giờ con chết, theo luật, ai thừa kế tài sản thì cũng phải thừa kế luôn khoản nợ. Mẹ và Hùng muốn lấy nhà, thì hãy ký nhận nợ và trả ngân hàng để giữ nhà. Còn không, ngân hàng sẽ siết nhà.
Liên, anh xin lỗi em. Tờ đơn ly hôn này anh đã ký. Vì chúng ta ly hôn trước khi anh mất (dù chưa ra tòa nhưng anh xác nhận ý chí ở đây), và khoản nợ này là nợ riêng anh vay cho em trai, không dùng cho gia đình, nên em hoàn toàn vô can. Em hãy đưa con về ngoại, đừng gánh nợ cho nhà này.
Vĩnh biệt.”
Tôi đọc xong, tờ giấy rơi khỏi tay. Hóa ra, sự im lặng của anh tối qua không chỉ là nhu nhược, mà là sự dằn vặt và tính toán cho nước cờ cuối cùng này. Anh biết mình không sống được bao lâu, anh cũng biết lòng tham của mẹ và em trai. Anh đã dùng chính cái “tài sản” mà họ khao khát để dạy cho họ một bài học nhớ đời, đồng thời giải thoát cho tôi khỏi gánh nặng nợ nần mà chính em trai anh gây ra.
Mẹ chồng tôi nghe xong, ngã ngửa ra sau ngất lịm. Hùng thì mặt xanh như tàu lá chuối, chân tay run lẩy bẩy, miệng lảm nhảm: “Nợ… nợ của mình… sao lại thế này…”
Cả gia đình họ nhìn căn nhà khang trang mà họ vừa ra sức cướp đoạt, giờ đây nó không khác gì một cục nợ khổng lồ ch treo lơ lửng trên đầu. Họ đòi quyền thừa kế, giờ họ sẽ được toại nguyện: Thừa kế khoản nợ của chính đứa con cưng gây ra.
Tôi nhìn Thanh lần cuối, vuốt mắt cho anh. Một giọt nước mắt lăn dài. Anh đã ra đi, để lại cho tôi sự tự do và cho gia đình anh một bản án lương tâm (và cả tài chính) mà họ sẽ phải gánh chịu suốt đời.
Tôi bế con bước ra khỏi nhà, ngẩng cao đầu. Căn nhà đó, giờ đây không còn là chốn dung thân, cũng chẳng còn là thứ tôi cần giành giật nữa.
